تغییرات اقلیمی در نگاشته های تاریخی
برای آگاهی از شرایط اقلیمی از زمان پیدایش کره ی زمین می توان لایه های رسوبی کف دریاها و دریاچه ها مورد آزمایش قرار داد یا با مشاهده و شمارش دایره های داخل بدنه درختان به نتایج علمی در مورد میزان بارش و موارد خکسالی در سنوات گذشته دست یافت. همچنین با بررسی ترکیبات شیمیای فسیل ها و حباب های گیرافتاده در داخل یخچال های طبیعی و یخ های قطبی به اطلاعات شگرفی از اعصار گذشته دست یافت.
بطورعمده، دانش امروز ما ریشه در تحقیقات صورت گرفته در قرن نوزدهم و نتیجه تلاش محققین درنیم کره ی غربی است. اما جالب است بدانیم اولین نوشته های موجود در مورد تغییرات اقلیمی و دستخوش عملکرد طبیعت توسط فیلسوف، دانشمند، مهندس و فرماندار چینی بنام شن کیوئو (Shen Kuo) در حدود هزار سال قبل نگاشته شده است.
وی که در فاصله ی سال های 1031 – 1095 میلادی می زیست در کتابش انشاهای استخر آرزو که در سال 1088 میلادی به اتمام رسیده اشاره به چگونگی شکل گیری پدیده های طبیعی همچون گردباد و رنگین کمان می کند، همچنین در قسمتی از کتابش به چگونگی عبور رعد و برق از منازل و ذوب کردن فلزات داخل خانه بدون آسیب رساندن چندانی به دیوارها می پردازد. او همچنین دید طبیعت دوستانه ای داشته و بر نابودی جنگل ها بر اثر سوء بر داشت انسان از این منابع در آن سال ها اشاره کرده.
مهمترین چیزی که شن کیوئو به آن اشاره کرده اینست که شرایط آب و هوایی در منطقه ای ثابت در طول زمان دستخوش تغییرات شده. به بخش هایی از این کتاب اشاره می کنیم. برای مثال در منطقه ای که در کنار رودخانه ای قرار داشته:
« در زیر زمین جنگلی از نیزارهای بابمبو کشف شده ، صدها بامبو کامل به همراه ساقه و ریشه در زیر گل و لای مدفون و تبدیل به سنگ شده اند. این در حالیست که در منطقه یانژو (Yanzhou)بامبو نمی روید. ممکن است در گذشته ها شرایط آب و هوایی بصورت دیگری بوده ، مثلا زمین ها پست ، مرطوب و مه آلود بوده که محیط مناسب برای رشد بامبوها بوده است. در شهر ژین هوآ (Jin-hua) از توابع ووژوآ (Wuzhou) کاج های سنگی ، هسته های هلویی که تبدیل به سنگ شده ، نیزارهای سنگی، ماهی های سنگی و خرچنگ ها و غیره دیده می شود. اما به علت اینکه امروزه نیز اینگونه چیزهایی در آنجا پیدا می شود، جای تعجب نیست. اما پدیدار شدن این جنگل مدفون بامبو در اینجا (یانژو) که مربوط به زمان های گذشته است ، حقیقتا مسئله ی بسیار عجیبی است.»
در حقیقت این نوع دید موشکافانه شن کیوئو نقطه عطفی است در دیدگاه سنتی بشر چه در شرق و چه درغرب به نحوه عملکرد طبیعت که گاهی باعث گمراهی دانشمندان می شود اما بنیان دیدگاه حقیقی بر تغییرات طبیعت است.
